5. Sınıf Fen Bilimleri Güneş, Dünya ve Ay Çözümlü Test 1

D) seçeneğinde verilen ifade yanlıştır. Dünya kendi etrafında dönerken, Ay da Dünya’nın etrafında döner. Dünya Ay’ın etrafında değil, Ay Dünya’nın etrafında döner.

Ay Dünya ile Güneş arasında olduğu için, Ay’ın Güneş’e bakan tarafı aydınlanır, Dünya’ya bakan tarafı ise karanlık kalır.
Bu durumda Dünya’dan bakan gözlemci Ay’ın aydınlık tarafını göremez. Yalnızca karanlık yüzünü görür. Bu olay yeni ay evresi olarak adlandırılır. Yani Dünya’dan bakıldığında Ay tamamen karanlık görünür.
Şıklarda tamamen karanlık olan yani simsiyah görsel A seçeneğidir."

Ay’ın kendi etrafındaki dönüş süresi ile Dünya etrafındaki dolanım süresi yaklaşık olarak 27.3 gün olup birbirine eşittir. Bu eş zamanlı hareketten dolayı Dünya’dan bakıldığında Ay’ın her zaman aynı yüzü görülür.

Dünya, kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döner. Bu dönüş, saat yönünün tersine bir harekettir ve bu sayede Güneş doğudan doğup batıdan batıyormuş gibi görünür.

Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam dönüşünü tamamlaması yaklaşık olarak 365 gün 6 saat sürer. Bu süre, bir yıla karşılık gelir ve mevsimlerin oluşmasını sağlar.

Ay, Dünya’ya göre çok daha küçüktür. Dünya ise Güneş’ten çok daha küçüktür. (Güneş, Dünya’dan yaklaşık 109 kat daha büyüktür.)
Dolayısıyla küçükten büyüğe doğru sıralama:
Ay → Dünya → Güneş şeklindedir.

15. yüzyılda yaşamış olan Ali Kuşçu, astronomi, matematik ve mühendislik alanlarında önemli eserler vermiş ünlü bir Türk bilginidir. Kendisi Fatih Sultan Mehmet döneminde yaşamış ve İstanbul’da medreselerde dersler vermiştir.

B) Dolunay: Ay’ın Dünya’ya bakan yüzünün tamamen aydınlandığı evredir.
C) Şişkin ay: Ay’ın dolunay evresinden son dördün evresine geçerken görülen ara evredir.
D) İlk dördün: Dünya’dan bakıldığında Ay’ın “D” harfi gibi göründüğü evredir.

Bu eşleştirmelere göre, verilen özellikler arasında A) Hilal evresi açıkta kalır. Hilal, Ay’ın Dünya’dan çok ince, yay şeklinde göründüğü evredir. Ay, Hilal evresinde “ters C” harfi gibi görünür.

Dolunay evresinde Ay, Dünya’dan bakıldığında tamamen aydınlık görünür. Bu evrede Ay, Güneş’ten aldığı ışığı en fazla miktarda yansıttığı için en parlak ve en büyük görünür.

I. Dünya, Güneş etrafındaki dolanımını 365 gün 6 saatte tamamlar ifadesi doğrudur.
II. Dünya’nın kendi etrafındaki hareketi sonucu mevsimler oluşur ifadesi yanlıştır. Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşü gece ve gündüzü oluşturur. Mevsimler, Dünya’nın Güneş etrafında dolanması ve eksen eğikliği sonucu oluşur.
III. Ay’ın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönü saat yönünün tersinedir ifadesi doğrudur.
IV. Güneş kendi ekseni etrafında dönme hareketi yapar ifadesi de doğrudur. Güneş de kendi ekseni etrafında dönme hareketi yapar.