5. Sınıf Fen Bilimleri Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler Çözümlü Sorular
5. sınıf fen bilimleri dersinin elektrik ünite kazanımlarından biri olan ampul parlaklığını etkileyen değişkenler konusunu daha iyi anlayabilmeniz için bu testi hazırladık. Soruların tamamı çözümlü olduğu için deneme yaparken yanlışlarınızı hemen düzeltebilirsiniz. Bu içerikte bir elektrik devresinde ampul sayısının ve pil sayısının parlaklığı nasıl değiştirdiğine dair sorulara yer verdik. Deney düzeneklerinde karşımıza çıkan bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişken kavramlarını bu sorular sayesinde kolayca kavrayabileceksiniz.
Soru 1 Bir elektrik devresinde ampul sayısını artırırsak aşağıdakilerden hangisi gözlenir?
A) Ampullerin hiçbiri yanmaz.
B) Ampuller daha parlak yanar.
C) Ampuller daha az ışık verir.
D) Ampullerin biri daha çok ışık verir.
📝 Çözümü Göster
Basit bir elektrik devresinde pil sayısı sabit kalırken ampul sayısını artırmak, her bir ampule düşen enerji miktarını azaltır. Bu nedenle ampuller C) daha az ışık verir.
Soru 2 Aşağıdaki devrelerin hangisinde ampul daha parlak yanar? 
📝 Çözümü Göster
Ampul parlaklığı, devredeki pil sayısının ampul sayısına oranına bağlıdır. Seçenekleri oranlayalım:
A) 3 Pil / 1 Ampul = 3 birim enerji (En parlak)
B) 1 Pil / 1 Ampul = 1 birim enerji
C) 3 Pil / 2 Ampul = 1,5 birim enerji
D) 1 Pil / 2 Ampul = 0,5 birim enerji
En yüksek oran A seçeneğindedir.
Soru 3 
Yukarıda X, Y ve Z şeklinde gösterilen devrelerde ampul parlaklığının doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
A) X > Y > Z
B) Z > Y > X
C) Z > X = Y
D) X = Y > Z
📝 Çözümü Göster
Devrelerdeki parlaklık oranlarını hesaplayalım:
X: 1 Pil / 1 Ampul = 1 birim enerji
Y: 2 Pil / 2 Ampul = 1 birim enerji
Z: 3 Pil / 2 Ampul = 1,5 birim enerji
Sıralama Z > X = Y şeklinde olur.
Soru 4 
Şekildeki devreleri hazırlayan Ela’nın kontrollü deneyinde bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ampul sayısı
B) Ampul parlaklığı
C) Anahtar sayısı
D) Pil sayısı
📝 Çözümü Göster
Kontrollü bir deneyde, araştırmacının miktarını bilerek değiştirdiği değişkene bağımsız değişken denir.
Verilen devrelerde ampul sayıları sabit tutulmuş, pil sayıları değiştirilmiştir. Bu yüzden bağımsız değişken D) Pil sayısıdır.
Soru 5 Bir öğrenci bir ampulün parlaklığının ampul sayısına bağlı olduğunu gözlemlemek için iki ayrı elektrik devresi oluşturup ampul parlaklıklarını gözlemliyor.
Aşağıdakilerden hangisi öğrencinin hazırlayacağı elektrik devrelerinde sabit tuttuğu (kontrol) değişkenlerinden biri olamaz?
A) Ampul Sayısı
B) Bağlantı Kablosu
C) Pil sayısı
D) Anahtar Sayısı
📝 Çözümü Göster
Deneyin amacı ampul parlaklığının “ampul sayısına” bağlılığını ölçmekse; ampul sayısı değiştirilen (bağımsız) değişken olmalıdır. Sabit tutulan (kontrol edilen) değişkenler ise pil sayısı, kablo ve anahtardır. Bu durumda A) Ampul Sayısı sabit tutulan bir değişken olamaz.
Soru 6 Bir elektrik devresinde pil sayısı sabit tutulup ampul sayısı değiştiriliyor.
Bu devre için aşağıdakilerden hangisini söyleyebiliriz?
A) Ampul parlaklığı bağımsız değişkendir.
B) Ampul sayısı bağımsız değişkendir.
C) Ampul sayısı sabit tutulan değişkendir.
D) Pil sayısı bağımsız değişkendir.
📝 Çözümü Göster
Bir devrede pil sayısı sabit tutulup (kontrol edilen değişken), ampul sayısı değiştiriliyorsa (deneyi yapan kişinin değiştirdiği özellik);B) ampul sayısı bağımsız değişkendir.
Soru 7 I. Elektrik devresinde pil sayısı sabitken ampul sayısı artarsa ampul parlaklığı artar.
II. Tek ampullü bir devrede sadece pil sayısı artarsa ampul daha parlak yanar.
III. Bir deneyde, miktarı istenen şekilde değiştirilen değişkene kontrol edilen değişken denir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
📝 Çözümü Göster
İfadeleri kontrol edelim:
I. Pil sayısı sabitken ampul sayısı artarsa parlaklık azalır olmalıydı. ❌
II. Tek ampullü devrede pil sayısı artarsa lamba daha parlak yanar. ✔️
III. Deneyde değiştirilen değişkene bağımsız değişken denir, kontrol edilen değişken sabit tutulandır. ❌
Yanlış olanlar I ve III tür.
Soru 8 Bir devredeki ampul parlaklığı ile ilgili;
I. Pil sayısı sabit tutulup ampul sayısı arttırılırsa azalır.
II. Pil ve ampul sayısı aynı oranda arttırılırsa artar.
III. Ampul sayısı sabit tutulup pil sayısı artırılırsa artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve III
D) I, II ve III
📝 Çözümü Göster
Parlaklık kurallarını inceleyelim:
I. Pil sabit, ampul artarsa parlaklık azalır (Doğru).
II. Pil ve ampul aynı oranda artarsa (örneğin 1’den 2’ye) parlaklık değişmez olmalıydı (Seçenekteki ifade yanlış).
III. Ampul sabit, pil artarsa parlaklık artar (Doğru).
Doğru ifadeler I ve III tür.
Soru 9 
Yukarıda verilen elektrik devresine aşağıdakilerden hangisi uygulandığında lamba parlaklığı diğerlerine göre en az olur?
A) Bir pil çıkarılmalıdır.
B) Bir pil çıkarılıp bir lamba daha eklenmelidir.
C) Bir lamba çıkarılıp bir pil daha eklenmelidir.
D) Bir lamba çıkarılmalıdır.
📝 Çözümü Göster
Mevcut devrede 2 pil ve 2 ampul (oran: 1) vardır. Parlaklığın en az olması için pil/ampul oranının en düşük olduğu durumu bulmalıyız:
B) seçeneğinde pil sayısı 1’e düşürülüp ampul sayısı 3’e çıkarılırsa oran 1/3 olur ve lamba en az ışığı verir. Pil sayısının azaltılması ve ampul sayısının arttırılması ampul parlaklığını çok düşürecektir.
Soru 10 Basit elektrik devreleri ile yapılan bir deneyde kontrol değişkeni pil sayısı ve bağımlı değişkenin ampul parlaklığı olduğu bilindiğine göre, deneyin bağımsız değişkeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kablo Uzunluğu
B) Pil sayısı
C) Anahtar Sayısı
D) Ampul Sayısı
📝 Çözümü Göster
Deneyde pil sayısı sabit (kontrol) ve parlaklık sonuç (bağımlı) ise; bu sonucu etkilemesi için miktarı değiştirilen diğer ana unsur D) Ampul Sayısıdır. Bu deneyin bağımsız değişkeni ampul sayısıdır.
0 Yanlış
0 Boş
10
5. Sınıf Devre Elemanlarının Sembollerle Gösterimi ve Devre Şemaları Çözümlü Test Soruları
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!