5. Sınıf Türkçe Noktalama İşaretleri Soruları Çözümlü Test 1
5. Sınıf Türkçe testleri noktalama işaretleri konusu, öğrencilerin yazılı anlatımda duygu ve düşüncelerini doğru ifade edebilmeleri için kritik bir öneme sahiptir. Hazırladığımız bu test, Milli Eğitim Bakanlığı’nın güncellediği yeni müfredata uygun kazanımları içermektedir. Metin içerisinde nokta, virgül, iki nokta ve kesme işareti gibi temel ögelerin kullanım alanlarına dair öğretici sorular yer almaktadır. Bu soruları çözerek dilin doğru kullanımı konusundaki bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Soru 1 Hangi cümlenin sonuna farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?
A) Okuldan eve gelince yemek yedim
B) Annesiyle çok iyi anlaşıyormuş
C) Karşımda masmavi bir deniz
D) Televizyon izlerken uyuyakaldım
📝 Çözümü Göster
A), B) ve D) seçeneklerindeki cümleler tamamlanmış yargılar bildirdiği için sonlarına nokta (.) getirilmelidir.
Ancak C) seçeneğindeki “Karşımda masmavi bir deniz” cümlesi yüklemi bulunmayan, tamamlanmamış (eksiltili) bir cümledir.
Bu tür cümlelerin sonuna üç nokta (...) getirilmesi gerektiğinden C) seçeneği diğerlerinden farklıdır.
Soru 2 Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna ünlem getirilemez?
A) Hay aksi, ödevimi evde unuttum
B) Kimi aradığını bilmiyorum
C) Eyvah, yemek yandı
D) Hey, baksana
📝 Çözümü Göster
A) seçeneğinde “Hay aksi”, C) seçeneğinde “Eyvah” ve D) seçeneğinde “Hey” gibi ünlem değeri taşıyan sesleniş ve duygu ifadeleri bulunduğu için bu cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) getirilebilir.
B) seçeneğindeki “Kimi aradığını bilmiyorum” cümlesi ise düz bir haber cümlesidir ve herhangi bir heyecan, şaşma veya korku bildirmemektedir. Bu nedenle sonuna nokta (.) getirilmelidir.
Soru 3 Hangisinde yay ayraçla boş bırakılan yere iki nokta getirilmelidir?
A) Kütüphaneden masal ( ) şiir kitapları aldı.
B) Öğretmen sınıfa girdi ( ) öğrenciler ayağa kalktı.
C) Ablam avukat ( ) kardeşim mühendistir.
D) Bavulunda çok fazla eşya vardı ( ) havlular, kıyafetler…
📝 Çözümü Göster
A) seçeneğinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül (,) kullanılır.
B) ve C) seçeneklerinde sıralı cümleleri ayırmak için virgül (,) kullanılır.
D) seçeneğinde ise “Bavulunda çok fazla eşya vardı” ifadesinden sonra bu eşyalara örnekler verildiği için açıklama ve örneklemelerden önce kullanılan iki nokta (:) işareti getirilmelidir.
Soru 4 Hangi cümlenin sonuna soru işareti getirilemez?
A) Hanginiz ödevini yapmadı
B) En iyi arkadaşının kim olduğunu söylemiyor
C) Eve gittiniz mi
D) Buradaki çocuk nereye gitti
📝 Çözümü Göster
A), C) ve D) seçenekleri soru anlamı taşıyan ve cevap bekleyen cümleler olduğu için sonlarına soru işareti (?) getirilir.
B) seçeneğindeki “En iyi arkadaşının kim olduğunu söylemiyor” cümlesi, içinde soru sözcüğü (kim) barındırsa da yapıca bir bildirim cümlesidir ve soru anlamı taşımaz. Bu nedenle sonuna nokta (.) getirilmelidir.
Soru 5 Öğretmen ( ) öğrencilerine: () Düzenli çalışırsanız her zaman başarılı olursunuz ( ) () dedi ( )
Yukarıdaki cümlede yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
A) ( , ) ( “ ) ( . ) ( “ ) ( . )
B) ( : ) ( ? ) ( . ) ( “ ) ( . )
C) ( . ) ( “ ) ( ? ) ( “ ) ( ? )
D) ( , ) ( . ) ( : ) ( . ) ( . )
📝 Çözümü Göster
Cümledeki boşluklar uygun noktalama işaretleriyle doldurulduğunda şu yapı oluşur:
Öğretmen (,) öğrencilerine: (“) Düzenli çalışırsanız her zaman başarılı olursunuz (.) (”) dedi (.)
Burada “Öğretmen” öznesinden sonra virgül, başkasının sözü aktarılacağı için iki nokta, alıntı sözü belirtmek için tırnak işareti, biten cümle için nokta, tırnağı kapatmak için tırnak işareti ve ana cümleyi bitirmek için nokta kullanılır.
Seçenekler incelendiğinde bu sıralamaya en uygun ve doğru mantık A) seçeneğindeki dizilimdir.
Soru 6 “İnsanı mutlu eden yemyeşil bir orman” cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti getirilmelidir?
A) Nokta
B) Soru işareti
C) Üç nokta
D) Ünlem
📝 Çözümü Göster
“İnsanı mutlu eden yemyeşil bir orman” cümlesinde yargı tamamlanmamıştır, yani bir yüklem bulunmamaktadır.
Okuyucunun zihninde tamamlanması beklenen bu tür eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) getirilmelidir.
Soru 7 “Vah zavallı, buralarda perişan olmuş( )” cümlesinin sonuna hangi noktalama işareti getirilmelidir?
A) Ünlem
B) Üç nokta
C) Soru işareti
D) Nokta
📝 Çözümü Göster
Cümledeki “Vah” sözcüğü, Türkçede üzüntü, acıma veya pişmanlık bildiren bir ünlem değerindedir.
Dil bilgisi kurallarına göre ünlem işareti iki farklı şekilde kullanılabilir:
1. Ünlemden hemen sonra: Vah! Zavallı, buralarda perişan olmuş.
2. Cümlenin en sonunda: Vah zavallı, buralarda perişan olmuş!
Verilen cümlede “Vah zavallı” sözcüğünden sonra virgül ( , ) kullanıldığı için, cümlenin yarattığı heyecan ve acıma duygusunu belirtmek adına en sona ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Soru 8 ( ) Ayşe ile bugün karşılaştın mı ( )
( ) Hayır, bana doktora gideceğini söyledi ( )
Yukarıdaki parçada yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
A) (-) (.) (-) (.)
B) (-) (?) (-) (.)
C) (:) (?) (-) (.)
D) (-) (.) (:) (.)
📝 Çözümü Göster
Karşılıklı konuşmaları belirtmek için satır başlarında konuşma çizgisi (-) kullanılır.
Birinci cümle “Ayşe ile bugün karşılaştın mı?” şeklinde bir soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti (?) gelmelidir.
İkinci cümle ise bir cevap ve tamamlanmış bir yargı olduğu için sonuna nokta (.) gelmelidir.
Sıralama: (-) (?) (-) (.) şeklindedir.
Soru 9 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?
A) Masanın üzerinde neler yoktu ki: silgiler, defterler, kitaplar…
B) Arkadaşıyla İzmir’e gidecekmiş.
C) Ay, neredeyse düşüyordun!
D) Eve geldi mi hemen seni arar?
📝 Çözümü Göster
D) seçeneğindeki “Eve geldi mi hemen seni arar?” cümlesinde “mi” eki soru sormak için değil, “zaman” (geldiği zaman) anlamı katmak için kullanılmıştır.
Anlamca soru sormayan bu tür cümlelerin sonuna soru işareti (?) değil, nokta (.) getirilmelidir. Bu yüzden D) seçeneğinde noktalama yanlışı vardır.
Soru 10 Aşağıdakilerin hangisinde virgül yanlış kullanılmıştır?
A) Bakkaldan süt, ekmek ve yoğurt almış.
B) Eve geldi, yemeğini yedi.
C) Mavi, tişörtümü yıkadın mı?
D) Mahallede, okulda ve evde arkadaşlarına saygılı ol.
📝 Çözümü Göster
A) seçeneğinde eş görevli kelimeler arasında, B) seçeneğinde sıralı cümleleri ayırmada, D) seçeneğinde yer bildiren eş görevli sözcükler arasında virgül doğru kullanılmıştır.
C) seçeneğindeki “Mavi, tişörtümü yıkadın mı?” cümlesinde virgül ( , ) yanlış kullanılmıştır.
Çünkü burada “mavi” sözcüğü, “tişört” kelimesinin nasıl olduğunu belirten bir özelliktir. Arada herhangi bir duraksama veya eş görevli kelime grubu bulunmadığı için bu iki kelimenin arasına virgül konulmaz.
Cümlenin doğrusu “Mavi tişörtümü yıkadın mı?” şeklinde olmalıdır.
0 Yanlış
0 Boş
10
