6. Sınıf Söz Sanatları (Benzetme, Kişileştirme, Konuşturma, Abartma)

Cümlede geçen “Dağ gibi biriken” ifadesi ile çamaşırların çok fazla olduğu abartılı bir şekilde anlatılmıştır. Bu nedenle cümlede ağır basan söz sanatı abartmadır.

Benzetme sanatında, bir varlık ya da durum başka bir varlık ya da duruma benzetilir. “Gözleri, zümrüt gibi parlıyordu.” cümlesinde gözler ile zümrüt benzetilmiştir. Gibi kelimesi, benzetmenin yapıldığını gösterir.

Dizelerde “yaralı, hasta, yorgun” özellikleri güneşe yüklenmiş ve kişileştirilmiştir. Bu nedenle kişileştirilen varlık güneştir.

Mısrada “kükremiş sel gibiyim” ifadesinde benzetme sanatı kullanılmıştır. Bir selin kükremesi insana benzetilerek bir durum tasviri yapılmıştır.

Kişileştirme (teşhis), insan dışındaki varlıklara insan özellikleri yüklemektir. Konuşturma (intak) ise bu varlıkların konuşturulmasıdır. 'Martı, “Deniz hep böyle mavi kalacak mı?” diye sordu.' cümlesinde martıya hem insan gibi bir özellik (konuşma) verilmiş hem de konuşturulmuştur.

Altı çizili mısrada “Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır” ifadesiyle kişinin duyguları aşırı bir şekilde abartılmıştır. Kullanılan söz sanatı abartmadır.

A) Sonbahar, son şarkısını söylüyor: Burada sonbahar, tıpkı bir insan gibi şarkı söyleyerek kişileştirilmiştir.
B) Mermeriyle konuşan açık kalmış bir musluk: Musluk, mermeri ile konuşarak insanlara özgü bir eylem olan konuşma eylemini gerçekleştirmekte ve böylece kişileştirilmektedir.
D) Uzaktan uzağa ağlıyor çoban çeşmesi: Çeşme, insan gibi ağlayarak duygusal bir durum yaşamaktadır ve bu da kişileştirmeye örnektir.
C seçeneğinde ise "dağlarında mor sümbül vardır" ifadesi basit bir durumun betimlemesidir. Dağlara veya sümbüllere herhangi bir insan özelliği atfedilmemiştir. Bu nedenle kişileştirme söz konusu değildir.

A) Menekşeler boynunu büktü üzüntüden: Burada menekşelerin insan gibi üzüntüden boynunu büktüğü söylenerek bir kişileştirme yapılmıştır.
B) Elma gibi kırmızı yanakları vardı: Bu cümlede kişinin yanaklarının kırmızılığı, elmanın rengine benzetilerek açıklanmıştır. Bu da benzetme sanatına bir örnektir.
C) Öğretmenimizin inci dişleri çok güzeldir: Burada öğretmenimizin dişlerinin parlaklığı ve güzelliği, incin parlaklığına benzetilmiştir. Bu da bir benzetme örneğidir.
D) Satıcı, pamuk eller cebe dedi: Bu cümlede satıcının ellerinin yumuşaklığı, pamuğun yumuşaklığına benzetilerek açıklanmıştır. Bu da bir benzetme örneğidir.
Sonuç olarak, seçenekler içinde benzetme sanatı olmayan tek cümle A şıkkıdır. Diğer tüm seçeneklerde farklı nesneler arasında bir benzerlik kurularak benzetme yapılmıştır.

Şiirde “Bir sarmaşık uyanıyordu uykusunda / Geriniyordu bir eski duvarın sıvasında” ifadelerinde insana özgü özellikler sarmaşığa yüklenmiştir. Bu nedenle kullanılan söz sanatı kişileştirmedir.

Şiirde 3. mısrada “Yıldız gibi uçar ateşböcekleri” ifadesinde yıldız ile ateşböcekleri arasında bir benzetme yapılmıştır. Bu nedenle benzetme sanatı 3. mısrada kullanılmıştır.